Florida Eyaleti, OpenAI ve Sam Altman’a Tarihi Dava Açtı! Yapay Zeka Dünyasında Hukuk Depremi

Yapay zeka teknolojilerinin baş döndürücü hızı, etik ve hukuki sınırları zorlamaya devam ediyor. Son dönemin en çarpıcı ve tarihi adımı ise Amerika Birleşik Devletleri'nden geldi. Florida, şirketin yapay zekâ (AI) sohbet robotu ChatGPT'nin tasarımı ve güvenliği konusunda OpenAI'ye dava açan ilk ABD eyaleti oldu. Bugüne kadar telif hakları veya veri gizliliği üzerinden açılan ticari davalardan tamamen ayrışan bu dava; kamu güvenliği, çocukların korunması ve insan hayatı üzerinden yürütülen çok ağır ithamlar içeriyor. Dijital dünyanın kurallarını baştan yazabilecek bu hamle, yapay zeka geliştiricilerinin hukuki sorumluluk sınırlarını kökünden sarsacak nitelikte.

Ağır İthamlar, Toplu Katliamlara Yardım ve İntihara Teşvik

Başsavcı James Uthmeier tarafından açılan kapsamlı davada, OpenAI ve patronu Sam Altman'ın çocukları tehlikeye attığı ve bağımlı hale getirdiği, toplu katliam yapanlara yardım ve yataklık ettiği ve şirketin kar peşinde koşarken kullanıcıları intihara teşvik ettiği iddia ediliyor. Şikayet dilekçesinde yer alan maddeler siber dünyada ve hukuk çevrelerinde şok dalgası yarattı. İddialara göre OpenAI; aldatıcı ve haksız ticaret uygulamaları, ihmal, ürün sorumluluğu yasalarını ihlal, hileli yanlış beyan ve kamu düzenini bozma gibi birçok ağır suçlamayla karşı karşıya kalmış durumda.

Hukuki sürecin arka planı ise oldukça karanlık ve trajik olaylara dayanıyor. Florida'nın geçen yıl Florida Eyalet Üniversitesi'nde yaşanan toplu silahlı saldırıda iki kişinin öldürülmesinde ChatGPT'nin rolü olup olmadığına dair bir ceza soruşturma yürüttüğü bir dönemde bu sivil dava patlak verdi. Savcıların iddiasına göre, şikayette Florida Eyaleti'ndeki toplu silahlı saldırının yanı sıra Güney Florida Üniversitesi'nde doktora yapan iki öğrencinin öldürülmesi olayına da atıfta bulunuluyor; burada şüphelinin ChatGPT'ye insan cesetlerinin nasıl imha edileceğine dair spesifik sorular sorduğu ve botun bu katliama adeta zemin hazırladığı öne sürülüyor.

Sam Altman "Dikkatsiz ve Kasıtlı Davranışlar" Sebebiyle Şahsen Sorumlu

Florida'daki hukuk davası, şikayet dilekçesine göre OpenAI CEO'su Sam Altman'ı "dikkatsiz ve kasıtlı davranışlar" nedeniyle şahsen sorumlu tutmayı da amaçlıyor. Bu davranışlar arasında Altman’ın, "şirketlerinin davranışlarından kaynaklanan insan hayatına yönelik riske karşı tam bir kayıtsızlık" göstermesi yer alıyor. Başsavcı Uthmeier düzenlediği basın toplantısında zehir zemberek açıklamalarda bulunarak şu ifadeleri kullandı:

"Sam Altman ve ChatGPT, çocuklarımızın güvenliği ve emniyeti yerine yapay zeka yarışını seçti. Kamu güvenliği yerine kârı seçtiler ve biz Florida'da buna tahammül etmeyeceğiz. Bu yüzden onları sorumlu tutacağız."

OpenAI Cephesinden Yanıt "Sektörde Öncü Koruma Önlemleri Alıyoruz"

Açılan bu devasa davanın ardından OpenAI, iddialara yanıt olarak yaptığı açıklamada "sektörde öncü koruma önlemleri ve politikalar uygulamaya koyduğunu" belirtti. İngiliz yayın kuruluşu BBC'ye de konuşan şirket yetkilileri, bir çocuğu kaybetmenin bir ailenin başına gelebilecek en yıkıcı trajedi olduğunu kabul ederek şu savunmayı yaptı:

• "Yapay zeka yeni ve güçlü bir teknoloji ve bizce çocukların önemli ölçüde korunmaya ihtiyacı var; bu nedenle sektörde öncü koruma önlemleri ve politikalar uygulamaya koyduk."

• Şirket ayrıca yaş tespiti aracı ve ebeveynlerin çocuklarının yapay zekayı nasıl kullandığını izleyebilecekleri diğer koruyucu yöntemlere işaret ederek ürünün içine doğrudan çocuk güvenliğini entegre ettiklerini savundu.

• OpenAI sözcüsü, "Bu çalışmaya işaret etmenin bir çocuğu geri getirmeyeceğini biliyoruz, ancak bunu doğru yapmaya kararlıyız" dedi.

Küresel Ölçekte Büyüyen Yapay Zeka ve Bağımlılık Davaları

Bu tarihi dava, OpenAI'nin güvenlik uygulamalarıyla ilgili olarak karşı karşıya kaldığı ilk kriz değil. ChatGPT'nin adeta bir "intihar koçu" görevi gördüğü ve kullanıcıları zararlı yanılgılara sürüklediği iddia edilen başka davalar da mevcut. Örneğin, Kanada'da bu yılın başlarında yaşanan Tumbler Ridge toplu silahlı saldırısının bazı kurbanlarının aileleri de, şüphelinin ChatGPT hesabını sorunlu kullanım nedeniyle yasaklayan ancak yetkilileri bilgilendirmeyen OpenAI'ye dava açtı. Şirket, polisle zamanında iletişime geçmediği için özür dilese de, şüphelinin girdilerinin inandırıcı veya yakın bir fiziksel zarar planı eşiğini karşılamadığını iddia etti.

Kriz sadece ChatGPT ile sınırlı değil; diğer büyük teknoloji şirketleri de benzer yasal zorluklarla mücadele ediyor. Bu yılın başlarında Florida'da bir baba, Google'a dava açarak şirketin yapay zeka ürününün oğlunu intihara sürükleyen bir sanrı sarmalını tetiklediğini öne sürdü. Aynı zamanda Instagram'ın ana şirketi Meta, Snap Inc, TikTok ve YouTube da ürünlerini kasıtlı olarak gençleri bağımlı yapacak şekilde tasarladıkları iddiasıyla okul bölgelerinden ve eyaletlerden gelen yüzlerce davayla boğuşuyor. Mart ayında Meta ve Google, platform tasarım tercihleri nedeniyle kusurlu bulunarak önemli bir hukuki yenilgi aldı ve bu durum ürün sorumluluğu davalarının önünü açtı.

Florida'nın Yapay Zeka Haklar Bildirgesi ve Siyasi Duruş

Hem Cumhuriyetçi olan Başsavcı Uthmeier ve Florida Valisi Ron DeSantis, ABD Başkanı Donald Trump'tan önemli destek alan yapay zeka şirketlerinin eyalet bazlı kuralları esnetme çabalarını boşa çıkararak dikkatleri üzerine çekti. Florida, yapay zeka düzenlemelerini engelleme çabalarına açıkça karşı çıkarak veri gizliliğini güçlendirmeyi ve sakinlerini korumayı amaçlayan bir "Yapay Zeka Haklar Bildirgesi" önerdi.

Bu tarihi davanın gidişatını ve eyaletin resmi yasal metinlerini yakından takip etmek için Florida Valiliği resmi portalını veya şirketin resmi savunma metinleri için doğrudan OpenAI web sitesini ziyaret edebilirsiniz. Küresel gelişmeleri aktaran BBC News platformu da davanın seyrini aktarmaya devam ediyor.