CHP Kurultayı Kararında Yeni Perde: Hukuk Mahkemeleri, Seçim Kurulları ve Feti Yıldız’ın "Yetki Karmaşası" Çıkışı

Türkiye’nin siyasi ve hukuki gündemi, Cumhuriyet Halk Partisi’nin (CHP) 38. Olağan Kurultayı hakkında verilen tarihi "mutlak butlan" (kesin hükümsüzlük) kararıyla çalkalanmaya devam ediyor. Verilen bu mahkeme kararının ardından suların durulmadığı CHP Genel Merkezi’nde, tahliye süreçleri ve tebligat işlemleri çerçevesinde yaşanan emniyet müdahalesi, olayın sadece siyasi değil, derin bir hukuki kriz boyutuna ulaştığını da gözler önüne serdi. Siyaset sahnesinde taşları yerinden oynatan bu gelişmenin ardından, en çarpıcı hukuki değerlendirmelerden biri Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) Genel Başkan Yardımcısı Feti Yıldız’dan geldi.

Bu makalemizde, CHP kurultayına dair verilen iptal kararının yarattığı fiili sonuçları, seçim yargısı ile hukuk mahkemeleri arasında alevlenen yetki tartışmalarını ve Feti Yıldız’ın Siyasi Partiler Kanunu üzerinden yaptığı kritik uyarıyı, habercilik etiğine uygun olarak kapsamlı bir şekilde inceliyoruz.

"Mutlak Butlan" Kararı ve Genel Merkezde Yaşanan Gerilim

Hukuk dilinde bir işlemin kurucu unsurlarındaki ağır sakatlıklar nedeniyle baştan itibaren geçersiz sayılması anlamına gelen "mutlak butlan", CHP’nin 38. Olağan Kurultayı için uygulandığında eşine az rastlanır bir siyasi tablo ortaya çıkardı. Kurultayın hukuken yok hükmünde sayılması, mevcut parti yönetiminin meşruiyetini ve yetkilerini doğrudan tartışmaya açtı.

Kararın kesinleşmesi ve infaz aşamasına geçilmesiyle birlikte, CHP Genel Merkezi’nin tahliyesine yönelik tebligat süreçleri başlatıldı. Bu süreçte kolluk kuvvetlerinin (polis) genel merkez etrafında konuşlanması ve yetki devri sırasında yaşanan fiziki gerilimler, kamuoyunun tansiyonunu yükseltti. Ancak asıl fırtına, bu kararın hangi yargı mercii tarafından, hangi yetkiyle uygulanacağı noktasında koptu.

Seçim Kurulları mı, Hukuk Mahkemeleri mi? Gündemdeki Yetki Krizi

Siyasi partilerin iç işleyişleri, kurultayları ve organ seçimleri geleneksel olarak Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ve il/ilçe seçim kurullarının gözetimi ve denetimi altında gerçekleştirilir. Ancak CHP kurultayı özelinde hukuk mahkemelerinin devreye girerek "mutlak butlan" kararı vermesi, Türk hukuk sisteminde nadir görülen bir yetki çatışmasını gün yüzüne çıkardı.

Hukukçular ve anayasa uzmanları şu sorunun etrafında ikiye bölünmüş durumda: Siyasi parti kurultaylarındaki usulsüzlük iddialarının nihai çözüm mercii "seçim yargısı" mıdır, yoksa genel hükümlere tabi olan "hukuk mahkemeleri" midir? Bu karmaşa, yargı kararlarının uygulanmasında emniyet güçlerini ve mülki idare amirlerini de zor durumda bırakarak sürecin uzamasına neden olmaktadır. Konuyla ilgili yargı süreçlerinin işleyişi hakkında daha fazla bilgiye T.C. Adalet Bakanlığı veya Yüksek Seçim Kurulu (YSK) resmi sitelerinden ulaşılabilir.

MHP'li Feti Yıldız’dan Çözüm Odaklı Kanun Çıkışı

Siyaset ve hukuk çevreleri bu yetki karmaşasının içinden nasıl çıkılacağını tartışırken, MHP Genel Başkan Yardımcısı ve tecrübeli hukukçu Feti Yıldız, sosyal medya hesabı üzerinden tartışmanın hukuki kökenine inen çok önemli bir açıklama yaptı. Yıldız, yaşanan krizin temel sebebinin mevcut yasaların kaleme alınış biçimi ve atıf yaptığı diğer kanunlar olduğunu vurguladı.

Feti Yıldız'ın dikkat çektiği nokta, doğrudan 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu'nun 121. maddesinin 1. fıkrasıydı. Yıldız, hukuk sistemimizdeki bu gri alanın ortadan kaldırılması gerektiğinin altını çizerek yasama organına zımni bir çağrıda bulundu.

Siyasi Partiler Kanunu Madde 121 Ne Diyor?

MHP'li Feti Yıldız'ın paylaşımında açıkça belirttiği ve krizin ana kaynağı olarak gösterdiği kanun maddesi şu hükmü içermektedir:

"Türk Kanunu Medenisi ile Dernekler Kanununun ve dernekler hakkında uygulanan diğer kanunların bu kanuna aykırı olmayan hükümleri siyasi partiler hakkında da uygulanır."

Yıldız, yaptığı açıklamada bu durumu şu sözlerle özetledi: "Bu hüküm yürürlükten kaldırılmadıkça; seçim kurulları (seçim yargısı) ile hukuk mahkemeleri arasında ortaya çıkan yetki karmaşasını bitiremeyiz."

Bu ifadenin hukuki meali şudur: Siyasi partiler, doğaları gereği anayasal kurumlardır ve kamu hukuku alanında faaliyet gösterirler. Ancak Siyasi Partiler Kanunu, boşluk olan yerlerde partileri birer "dernek" gibi kabul ederek Medeni Kanun ve Dernekler Kanunu'na atıf yapmaktadır. Derneklerle ilgili uyuşmazlıklara hukuk mahkemeleri (Asliye Hukuk vb.) baktığı için, siyasi parti kurultayları da dolaylı yoldan hukuk mahkemelerinin yetki alanına girmektedir. Aynı zamanda seçim yasaları gereği ilçe seçim kurullarının da devrede olması, bugünkü "yetki karmaşasını" doğuran temel teknik hatadır.

CHP Genel Merkezi önünde polisin dahil olduğu tahliye gerginliği ve iptal kararları, Türk siyasi hayatında mevzuatın güncellenmesi gerektiği gerçeğini bir kez daha acı bir tecrübeyle hatırlatmıştır. Feti Yıldız'ın işaret ettiği yasal düzenlemelerin, önümüzdeki günlerde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine gelip gelmeyeceği ise siyasetin ve hukukun en çok merak edilen konularından biri olmaya devam edecektir.